Dit bedrijf maakt Nederland vrij van bommen en granaten

In Nederland liggen 80 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog nog overal restanten ervan in de grond. Delen van helmen, munitie en vliegtuigen, soms nog heel en in perfecte staat. Maar er liggen ook granaten en bommen, die niet zijn afgegaan. Een aantal bedrijven zijn gespecialiseerd in het opsporen en detecteren ervan, zodat het opgeruimd kan worden. Het meest gespecialiseerde bedrijf in deze branche staat in Wijchen, aan de Nieuweweg. De Wegwijs ging op bezoek bij ECG: Explosive Clearance Group, en sprak mede-eigenaar Frans Pas.

“ECG bestaat een kleine 20 jaar. Sinds 1998 moet er volgens de wet altijd gekeken worden of er op plekken waar gebouwd of verbouwd wordt nog explosief materiaal van de Tweede Wereldoorlog ligt. Dat heeft ervoor gezorgd dat de EOD, die het daarvoor allemaal zelf deed, het ontzettend druk kreeg. Sindsdien kwamen er bedrijven die de taken over konden nemen. Begin 2000 dacht ik: ‘dit kan ik ook’. Met een compagnon ben ik ECG gestart. Nu zijn we twintig jaar verder en is ECG het grootste, meest gespecialiseerde bedrijf binnen de branche. Daar zijn we wel trots op.”

Wat doet ECG
“Er zijn hier zo’n 30 man werkzaam. Allen hebben een gerichte, gespecialiseerde functie. Zo hebben we zeven historici in dienst. Zij verrichten het vooronderzoek. Wanneer er een opdracht binnenkomt, gaan zij de archieven in en brengen het gebied in kaart. Via literatuur en luchtfoto’s kunnen ze kijken of er verdachte plekken zijn waar militaire activiteiten hebben plaatsgevonden. Door het te vergelijken met foto’s van nu worden die hotspots opgetekend. Niet alleen Nederlandse archieven komen hierbij van pas, maar geregeld moeten onze historici hiervoor ook naar Amerika, Canada of Engeland om daar de nationale archieven in te duiken.

Na het vooronderzoek maken we een eindrapport op die naar de opdrachtgever gaat. Daarop wordt bepaald wat er gedaan wordt. Vervolgens treedt de tweede fase in werking: detectie-onderzoek. Bij het vooronderzoek is ook gekeken hoe diep de mogelijke resten liggen. Een aantal man gaat op pad naar de hotspots om te kijken wat er in de grond zit. Het verschilt per plek hoever we de grond in moeten. De ene keer is dat 20 cm, maar op een andere plek kan dat zo maar vier meter zijn. Aan de hand van de detectiemeting kijken we welke objecten weg moeten, die markeren we en halen we weg. Tot 10 kilo springstof mogen wij zelf veiligstellen. Bommen moeten gemeld worden bij de EOD, zij komen dan om die onklaar te maken of te laten ontploffen. Wanneer er geruimd moet worden, moet de burgemeester van de desbetreffende gemeente waar we werkzaam zijn de opdracht tekenen, omdat hij of zij verantwoordelijk is voor de openbare veiligheid.

Een greep uit de opgravingen die ECG heeft gedaan, waaronder deze hout- en glasmijnen en raketten

Wat we aantreffen kan van alles zijn, van puin tot stukken van een fiets. 9 van de 10 keer is het loos alarm. Maar 10% van de keren is het daadwerkelijk raak. De duur van een opdracht verschilt ook. De ene keer is het een project van een dag, maar er zijn ook opdrachten die twee jaar kunnen duren. We hebben eigen materiaal waar we mee werken. Onze graafmachines zijn gepantserd en zo gebouwd dat er veilig gewerkt kan worden. Wanneer er een bom afgaat, vliegen er scherven in het rond die gloeiend heet zijn. Dat is ontzettend gevaarlijk, en moet voorkomen worden. Daarom zorgen we er met EOD voor dat het gecontroleerd kan ontploffen, zodat niemand gevaar loopt.”

Vliegtuigbergingen 
“We verzorgen ook vliegtuigbergingen. Soms zitten de slachtoffers nog in het wrak. De Tweede Kamer heeft besloten dat vliegtuigwrakken waar stoffelijke resten in zitten, geborgen moeten worden. Deze kosten betaalt de Rijksoverheid volledig. Dit werk gaat samen met de EOD, want vaak zitten er nog bommen in zo’n toestel. Vermoedelijk zijn er nog honderden van dit soort vliegtuigen in Nederland.”

Certificaten
“We zorgen ervoor dat iedereen de voor hun specialistische werk benodigde certificaten heeft en de actuele kennis bijhoudt. We doen er ook alles aan om onze mensen goed op te leiden en ze bij ons te houden. Elke drie jaar moeten alle certificaten hernieuwd worden en krijgen we elk jaar meerdere onverwachte audits. Daarbij wordt het hele bedrijf doorgenomen.”

“Momenteel zijn we met een aantal grote opdrachten bezig, zoals de militaire vliegvelden bij Woensdrecht, Volkel en Eindhoven. Militaire vliegvelden zijn hoog risicogebieden, daar is de kans op het vinden van explosief materiaal groot. In de toekomst hopen we uit te breiden naar het buitenland, ook daar is nog genoeg te vinden.”