Museum Kasteel Wijchen door naar de finale

Kasteel Wijchen is finalist voor de VriendenLoterij Kasteelprijs 2026. Afgelopen week maakte de organisatie bekend welke drie kandidaten nog in de race zijn. De andere twee finalisten zijn Museum Martena in Franeker en Slot Zuylen in Oud-Zuilen. De hoofdprijs is 10.000 euro. De nummers twee en drie krijgen respectievelijk 5.000 en 2.500 euro.

Door Nicole Janssen

Concurrentie

Elk jaar organiseert stichting Dag van het Kasteel een wedstrijd, telkens rond een wisselend thema. Dit jaar is het thema ‘liefde’. Een gouden match met Kasteel Wijchen, waar het liefdesverhaal van Emilia van Nassau en Emanuel van Portugal een belangrijk onderdeel vormt van de identiteit van het monument. Hoe mooi en sterk ‘ons’ Wijchense liefdesverhaal ook is, de tegenkandidaten uit Franeker en Oud-Zuilen zijn geduchte concurrenten.

Museum Martena

Museum Martena uit Franeker doet mee met ‘De belofte van Anna Maria, een daad uit liefde’. Anna Maria van Schurman (1607-1678) beloofde aan het sterfbed van haar vader nooit te zullen trouwen en zich te wijden aan kennis en studie. Een zeer bijzondere situatie, aangezien vrouwen in die tijd bijna nooit de kans kregen op onderwijs. Schurman was echter ontzettend pienter en leergierig. Met de belofte in hand groeide Anna Maria van Schurman uit tot de eerste vrouwelijke student van Nederland. Ze ontwikkelde zich tot een uitzonderlijke geleerde, die correspondeerde met belangrijke geleerden uit die tijd en gezag genoot in meerdere delen van Europa.

Met het prijzengeld wil het museum haar verhaal extra onder de aandacht brengen, binnen en buiten het museum, zodat haar bijzondere leven meer bekendheid krijgt.

Slot Zuylen

Slot Zuylen doet mee met ‘Verboden liefde op Slot Zuylen’. Dat verhaal richt zich op Jannetje Bloemena en Toon Hardeman, twee personeelsleden die omstreeks 1900 bij Zuylen werkten. De één een simpele linnenmeid, de ander een belangrijke huisknecht. In de personeelskeuken laaide een liefde op, maar relaties onder het personeel waren uit den boze. Ondanks de strenge regels en onzekere toekomst kozen ze voor elkaar en verlieten ze het slot, waarna ze in 1919 trouwden.

Passend bij de tijd: na de Eerste Wereldoorlog werd de sociale hiërarchie doorbroken en waren ze weer welkom in Slot Zuylen. Toon kreeg promotie, Jannetje werd geacht als getrouwde vrouw niet te werken en werd huisvrouw. (De emancipatie van de vrouw liet nog even op zich wachten…)

Met het prijzengeld wil Slot Zuylen een bijzondere historische tafelpiano van Érard (1846) restaureren, een zeldzaam instrument dat nog volledig in originele staat verkeert.

Pitch

Museum Kasteel Wijchen wil met het prijzengeld een speciale klimaatvitrine realiseren, waarmee het enige bekende portret van Emilia kan worden getoond. Het museum is trots dat zoveel mensen op hen hebben gestemd, waardoor het nu finalist is. “Het toont aan dat ‘ons’ liefdesverhaal niet alleen de Wijchenaren beroert. We zetten het kasteel en het museum hiermee weer meer op de kaart.”

Het museum maakt een goede kans om als uiteindelijke winnaar uit de bus te komen. Op 28 april wordt elk liefdesverhaal gepitcht aan de jury, als laatste kans om hen te overtuigen en de winst binnen te halen. Áls Museum Kasteel Wijchen tot winnaar wordt geselecteerd, is dat de kroon op het komende Emiliajaar.

Vrijdag 22 mei wordt bekendgemaakt wie de winnaar is van de Kasteelprijs.