Bodybuilder worden metdiabetes: ‘het is mogelijk’

Sem Jansen is pas 22, komt graag in de sportschool en traint daar al een aantal jaar. Wat begon als hobby, groeide vorig jaar uit tot iets serieus, toen hij de beslissing maakte om mee te doen aan een bodybuildwedstrijd. Op 13 september stond hij in Antwerpen tijdens de Natural Physique Trophy Antwerpen. Hij deed mee in verschillende categorieën en werd zelfs derde in de Men’s Classic Physique Junior, terwijl hij ook nog diabetes type 1 heeft.

Door Milan Sanders

In de sportschool was Sem al langere tijd te vinden. Zo had hij al een personal trainer, trainde hij minimaal vijf keer per week en lette hij op zijn voeding. Dat klinkt al erg serieus, maar precies een jaar geleden werd er nog een schepje bovenop gedaan. “Ik was aan het trainen met mijn coach en een maatje van mij, hij had net een bodybuildwedstrijd gehad. Eigenlijk zei hij toen een beetje als grap tegen mij van: ‘Bluf, jij doet volgend jaar ook zo’n wedstrijd.’ Maar toen ben ik het toch echt gaan doen.”

Samen met zijn coach werkte Sem een plan uit. “We zijn begonnen met een kleine periode van afvallen en hebben daarna heel hard gewerkt aan spieropbouw. En zes maanden later zijn we de prep ingedoken.” Een prep is het verliezen van zoveel mogelijk vet, door onder andere veel cardio te doen en extreem goed te letten op wat je eet.

“Dat begon met iets wat je noemt een pre-prep. Zodat mijn lichaam wel al iets strakker werd, maar het wel nog een beetje kon wennen aan de mindere calorieën en voedingsstoffen. Daarna ga je de echte prep in, met weinig calorieën op een dag. Dat worden er naarmate de wedstrijd dichterbij komt steeds minder, tegen het einde zat ik rond de 1540 calorieën op trainingsdagen en 1338 op rustdagen. Terwijl je trainingen en vooral de cardio steeds meer verhoogd worden.” Om het in perspectief te zetten: een man van 22 jaar heeft gemiddeld tussen de 2.500 en 3.200 calorieën per dag nodig.

Toch vond Sem het niet erg om dit maandenlang vol te houden. “Uiteindelijk wen je eraan, je moet even over dat dode punt heenkomen en je weet van tevoren wat de consequenties zijn.” Want ontkennen dat het ook zwaar kan zijn doet hij zeker niet. “Je hebt heel weinig energie, alles wat je doet is eigenlijk te veel en je bent wel eens chagrijnig. Bovendien herstelt je lichaam niet goed na de training, omdat je weinig binnenkrijgt. Dat voel je, vooral na een benentraining. Ook zie je zelf eigenlijk alleen maar verbeterpunten, terwijl je niet ziet hoe ver je al bent gekomen. Dat is wel een mindere kant van bodybuilding, want het kan altijd beter.”

Dit allemaal volhouden is al een behoorlijke uitdaging, maar Sem heeft daarbij ook nog eens diabetes type 1. Als je dat hebt maakt het lichaam zelf geen insuline meer aan doordat het afweersysteem de insuline-producerende cellen in de alvleesklier kapotmaakt. “Dat onder controle houden speelde ook nog mee. Zeker in mijn hoofd ging het dan rond van: kan ik het wel hiermee? Gaat dat wel allemaal goed? Daar heb ik best veel stress van gehad. Maar uiteindelijk ging het in de prep eigenlijk heel goed en heb ik maar weinig insuline hoeven inzetten. Ik ben heel blij dat ik het heb kunnen combineren.”

Wat tussen de uitdagingen door hem er het meest doorheen trok, was zijn omgeving. “Mijn familie, dus mijn opa en oma en mijn moeder, hebben mij er echt doorheen getrokken en gesteund. Mijn moeder heeft veel van mijn maaltijden voorbereid, mijn opa en oma hebben op de feestdagen apart eten voor mij gekocht zodat ik er wel bij kon zijn, maar mijn eigen eten had. Dat waardeer ik heel erg. Bovendien hebben mijn vrienden echt geholpen met hun steun en peptalks en me laten zien dat ik het kon, vooral mijn coach. Ik werd er constant aan herinnerd dat ik er niet alleen voor stond,” vertelt hij met een lach op zijn gezicht.

Uiteindelijk breekt dan die wedstrijddag aan. Volgens Sem een van de mooiste dagen van zijn leven. “Ik heb intens genoten. Ik was ook erg gespannen, want het was mijn eerste keer. Maar de trip naar Antwerpen, mijn routine en harde werk kunnen laten zien aan de jury, mijn vrienden en familie die staan te juichen in het publiek. Dat zijn onvergetelijke momenten geweest. Nog lang niet alles ging goed, maar ik heb er heel veel van geleerd.”

Uiteindelijk deed Sem mee in vier categorieën. Hij werd derde in de Men’s Classic Physique Junior, zesde in Men’s Classic Physique - Novice B, vijfde in Men’s Classic Physique True Novice C en vierde in Men’s Bodybuilding Junior. Als tips van de jury kreeg hij mee om wat meer massa te laten zien en zijn conditie te verbeteren. Iets waar de bodybuilder nu al gemotiveerd voor is. “Ik ben er klaar voor om daaraan te gaan werken en wil binnenkort wel weer mee gaan doen aan een nieuwe wedstrijd. Maar wanneer weet ik nog niet, daar ga ik even rustig over nadenken. Voor nu ben ik vooral trots dat ik heb laten zien dat dit mogelijk is, ook met diabetes. Het was een geweldige ervaring.”