Wies Streef schreef kroniek van honderd jaar Batenburg

Je hoeft niet altijd ver te zoeken om te zien hoe de wereld is veranderd. Het boek ‘Een kroniek van honderd jaar Batenburg’ laat zien hoe een klein stadje aan de Maas in een eeuw tijd qua inwoneraantal hetzelfde bleef en toch compleet veranderde. Wies Streef Weijsenfeld verzamelde alle geschiedschrijving, interviews en herinneringen die in haar bezit zijn en bracht dat samen in een boek, zodat de recente Batenburgse historie voor goed bewaard blijft. 

Door Lars Regeer

Wies Streef was tot voor kort erg actief voor Het Batenburgs Erfgoed, een stichting die de geschiedenis van het stadje vastlegt en de interesse in het verleden levend probeert te houden. In al die jaren groeide haar verzameling aan historische feiten en verhalen over de plaats aanzienlijk. Interviews met oudere inwoners, een boek met daarin de belangrijkste gebeurtenissen uit het dorpsblad Batenburgs Groentje en verhalen over de Tweede Wereldoorlog, wie wat over het vroegere Batenburg wil weten moet aan de Kruisstraat zijn.

“Het idee om al deze kennis te bewaren door het te verzamelen in een boek is in 2011 begonnen”, vertelt Streef. “Moet je nagaan hoelang het dus al op de plank ligt! In het voorjaar dacht ik: Wies je bent ermee begonnen en je moet niet langer wachten want anders komt er niets meer van. En dat zou zonde zijn, want anders gaan al deze verhalen verloren.”

De geschiedenisliefhebster lukte het om van de brei aan losse interviewverslagen en verhalen een boek te maken waarin je als lezer een bijna allesomvattende indruk krijgt van hoe Batenburg de afgelopen honderd jaar is veranderd. Aan bod komen historische gebeurtenissen, zoals de verplichte ruilverkaveling en de evacuatie van de gehele stad tijdens de Tweede Wereldoorlog maar ook verhalen van markante personen, het bedrijfsleven en het veranderende stadsgezicht worden in het boek vermeld. “Als je dit boek leest, weet je wat er in grote lijnen de afgelopen honderd jaar in Batenburg heeft plaatsgevonden”, aldus Streef.

Ook de fusie met de gemeente Wijchen op 1 januari 1984 is terug te lezen in de kroniek van Batenburg. Een besluit waar vrijwel heel Batenburg op tegen was. “Het verliezen van de zelfstandigheid van Batenburg als gemeente ging de mensen aan het hart. Inwoners trokken met bussen vol naar Den Haag om te protesteren, ministers werden uitgenodigd in de hoop hen te overtuigen om van het besluit af te zien. Het mocht echter niet baten. Jaren later kun je je afvragen of het verstandig is geweest. Hoe je het ook wendt of keert: de lijntjes zijn minder kort dan vroeger. Batenburgers onder elkaar zeggen vaak: de weg van Batenburg naar Wijchen is dichterbij dan andersom.”

Het boek is meer geworden dan een feitelijke opsomming van belangrijke gebeurtenissen, benadrukt de schrijfster. “Ik heb vooral getracht om de verhalen op te tekenen die laten zien hoe het dagelijks leven eraan toeging. Vroeger woonden ze met zijn zeventienen in een huis, om iets te noemen. Hoewel er nu meer huizen staan is het inwoneraantal hetzelfde gebleven. En hoe werd er in de jaren ‘20 bijvoorbeeld omgegaan met een brand? Dat soort zaken spreken aan. Juist de persoonlijke verhalen maken dit boek bijzonder, vind ik, en daarvan staan er een heleboel in.”

Een persoonlijk verhaal dat eruit springt is dat van Mien Lepoutre, die begin dit jaar op 91-jarige leeftijd overleed. “Mien was een markant iemand en voor haar leeftijd nog heel vief. Ze stond bekend om haar zandkoekjes, die zijn wereldberoemd in Batenburg. Als je iets te vieren had dan kwam ze koekjes brengen met als boodschap: ‘geniet er lekker van, maar het trommeltje wil ik terug!’ Voor het boek mocht ik het recept delen. Iedereen kan nu zelf aan de slag om haar befaamde koekjes te evenaren.”

Wat hoop je dat de lezers uit het boek meenemen? “Heel eerlijk? Dat interesseert me weinig. Sommigen zullen zeggen ‘ik sta op de kaft’ en een ander verslindt het boek binnen een dag. Ik vind het vooral belangrijk dat de de geschiedenis bewaard blijft met dit document. Als er iets verdwijnt kunnen we zeggen: het staat hierin.”

Ze zeggen weleens: wie de geschiedenis tot zich neemt, weet hoe de toekomst verloopt. Waar gaat het heen met Batenburg? “De veranderingen in de wereld gaan in sneltreinvaart en daar is Batenburg geen uitzondering op. Als ik mijn kinderen vertel dat ik een tijd zonder mobieltjes heb meegemaakt dan kijken ze me wereldvreemd aan. Wat betreft de uitstraling van de plaats zelf denk ik dat er vrij weinig zal veranderen. De huizen zullen hetzelfde blijven, want als je hier iets wilt veranderen wordt je onderworpen aan de strenge regels voor het beschermd stadsgezicht.”

Het boek  ’Een kroniek van honderd jaar Batenburg’ is voor 15 euro contant te verkrijgen bij het secretariaat van Het Batenburgs Erfgoed, Stadswal 4 en bij Uitbaeterij De Viersprong, Grootestraat 44, te Batenburg.