Graffiti en stickers zorgen voor flinke schoonmaakrekening

Voor de een valt het nauwelijks op, voor de ander is het een doorn in het oog. Graffiti, stickers en beschilderingen van een niet nader te noemen voetbalclub uit de regio – die komend seizoen hoopt uit te komen tegen Real Madrid – zijn op steeds meer transformatorhuisjes en andere objecten in de openbare ruimte terug te vinden. Maar wat kunnen gemeenten en beheerders daar eigenlijk tegen doen?

Daarmee doelen we uiteraard op de Nijmeegse Eendracht Combinatie (NEC). Dat de club veel aanhangers in Wijchen heeft, is bekend. Dat is ook terug te zien op transformatorhuisjes en andere nutsvoorzieningen, waar supporters hun sporen achterlaten. Tijdens een eigen rondgang trof de redactie bovendien ook andere vormen van bekladding aan, zoals graffiti en stickers die niets met de voetbalclub te maken hadden. Of dat wenselijk is, laten we aan de lezer. Feit is wel dat de eigenaren van die objecten met de gevolgen worden geconfronteerd.

Bekladdingen niet altijd gemeld 
Wie verantwoordelijk is voor het verwijderen van bekladding, hangt af van de eigenaar van het object. De gemeente maakt alleen haar eigen eigendommen schoon, zoals prullenbakken en speeltoestellen. Transformatorhuisjes zijn bijvoorbeeld eigendom van netbeheerder Liander. Als de gemeente een bekladde nutsvoorziening aantreft of daar een melding over ontvangt, wordt die doorgegeven aan de eigenaar.

De gemeente Wijchen laat weten dat over de aangetroffen locaties geen meldingen waren binnengekomen. Volgens de gemeente is het bekladden of bekrassen van objecten in de openbare ruimte verboden op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Inwoners kunnen hiervan melding maken via de BuitenBeter-app.

Liander laat weten dat graffiti en stickers op transformatorhuisjes vaker voorkomen. “Dat is niet gewenst, omdat het uiterlijk van de huisjes dan niet meer voldoet aan onze richtlijnen”, aldus een woordvoerder. Hoe vaak dat jaarlijks gebeurt, houdt de netbeheerder niet bij.

Dweilen met de kraan open
Handhaven blijkt in de praktijk lastig. Alleen wanneer iemand op heterdaad wordt betrapt, kan worden opgetreden. De gemeente spreekt daarom van “dweilen met de kraan open”. Regelmatig worden prullenbakken, speeltoestellen en andere gemeentelijke objecten schoongemaakt, maar het effect is vaak tijdelijk. Bij een eerdere schoonmaakactie waren op sommige plekken binnen twee weken alweer nieuwe stickers aangebracht.

Voor ernstige uitingen geldt een andere aanpak. Racistische leuzen en hakenkruizen op gemeentelijke eigendommen worden volgens de gemeente binnen twee dagen verwijderd.

Ook Liander probeert de herstelwerkzaamheden te beperken. Nieuwe transformatorhuisjes krijgen doorgaans een anti-graffiticoating, waardoor verf eenvoudiger kan worden verwijderd. Per melding wordt vervolgens beoordeeld of schoonmaak noodzakelijk is.

Duur grapje 
Het verwijderen van graffiti en stickers loopt al snel in de papieren. Liander spreekt van bedragen die kunnen oplopen tot duizenden euro’s. De gemeente Wijchen laat weten dat een eerdere actie om stickers van gemeentelijke eigendommen te verwijderen ongeveer 10.000 euro heeft gekost.

Pimp een elektriciteitshuisje
Het onderwerp speelt niet alleen in Wijchen. Steeds meer gemeenten en beheerders kijken naar manieren om nutsvoorzieningen beter in te passen in de openbare ruimte door ze te voorzien van muurschilderingen of andere kunstwerken. Een bijkomend effect kan zijn dat de huisjes minder snel worden beklad. Volgens Liander worden beschilderde huisjes niet alleen positiever gewaardeerd door bewoners, maar blijken ze ook minder vaak doelwit van graffiti en vandalisme.

Ook in Wijchen zijn daarvoor mogelijkheden. Liander biedt in samenwerking met de gemeente inwoners en kunstenaars de kans om, onder voorwaarden, een transformatorhuisje van een kunstwerk te voorzien. Via de provincie Gelderland is hiervoor 30.000 euro beschikbaar gesteld. Meer informatie over het project is te vinden via de website van Liander.