Voor de ruïne in Batenburg een ruïne was stond er een kasteel

De ruïne in Batenburg was logischerwijs niet altijd een ruïne, ooit stond er een kasteel. Volgens een steen die ooit boven de poort zat zou het kasteel in het jaar 327 gebouwd zijn, maar daar zijn geen verdere bewijzen voor gevonden. Wel dat de geschiedenis van Batenburg teruggaat naar de 12e eeuw en daarmee is het één van de oudste kastelen van Gelderland. Nadat het kasteel in 1794 door de Fransen werd verwoest bleef enkel nog de huidige ruïne over. De Wegwijs dook de archieven in voor een klein geschiedenislesje.

Door Matthijs Loermans

Een exact jaartal van wanneer het kasteel gebouwd zou zijn ontbreekt. Op de poort zou ooit in Oudgotische letters gestaan hebben dat het kasteel uit het jaar 327 dateert, gebouwd op de resten van een Romeinse tempel maar dat wordt nergens anders bevestigd. Tevens zou achter de poort een put hebben gestaan wiens heilig bronwater een genezende kracht zou hebben tegen onder meer koorts maar ook dat verwijzen we met de kennis van nu naar het rijk der fabelen. Wat we wel zeker weten is dat omstreeks 1080 de eerste schriftelijke bronnen opduiken waarin van het geslacht Batenburg gesproken wordt. Deze eerste vermeldingen van de Heren van Batenburg tonen aan dat het kasteel dus voor of rond die tijd gebouwd moet zijn. Ondanks de macht en invloed van het geslacht Batenburg stierf deze familielijn in de dertiende eeuw uit. In 1315 trouwt Johanna van Batenburg met Willem van Bronckhorst (hé, die naam klinkt bekend!), vanaf dan Willem van Bronckhorst-Batenburg. Nadat deze ridder stierf in de slag bij Hasselt tegen de Luikenaars kwam het slot in handen van het geslacht van Bronckhorst. In de jaren die volgden werd het kasteel meerdere malen belegerd omdat het door de ligging op een motte een goede strategische positie heeft. Het slot liep onder meer tijdens de Tachtigjarige Oorlog bij het Beleg van Grave in 1586 zware schade op. Als Johanna van Bronckhorst dan in 1630 met Johan van Horne trouwt komt het domein in handen van Graaf van Horne. Tot slot trouwt Isabella Justine van Horne met Ernst Willem van Bentheim-Steinfurt en wordt het bezit overgedragen aan de graven van Bentheim en Steinfurt. In hun handen zal het vervolgens blijven en tijdens de Franse bezetting in 1794 brandde het kasteel af door toedoen van Franse troepen en verviel het uiteindelijk tot de ruïne zoals we die nu kennen.