Openbare kunst in Wijchen, welk verhaal zit erachter?

Is het u wel eens opgevallen hoeveel buitenkunst er in de gemeente Wijchen staat? Er staan minimaal 45 buitenkunststukken in Wijchen waarvan u er hoogstwaarschijnlijk wel een aantal bent tegengekomen. Vandaag lichten we een paar kunstwerken uit.

Door Romy Vogel

Buitenkunst in onze gemeente is van essentieel belang om meerdere redenen. Het is belangrijk omdat het de gemeente niet alleen mooier maakt en ons een gevoel van trots geeft, maar het moedigt kunstenaars ook aan om creatief te zijn en ons iets te leren over kunst. Op deze manier wordt kunst toegankelijk voor iedereen en maakt het Wijchen uniek. Veel buitenkunst is al zo bekend geworden onder inwoners dat het soms een aangeef- of afspreekpunt is geworden. Denk aan de rotonde met de twee vrouwenhoofden. Deze kunstwerken genaamd ‘Twee monumentale hoofden’ zijn gemaakt door Elizabeth Stienstra en staan voor de rotonde tussen de Graafseweg en Nieuweweg in. De kunstwerken zijn geplaatst in 2012. De hoofden zijn zo geplaatst dat het lijkt alsof de één richting Wijchen kijkt en de ander niet. De roterende hoofden refereren aan de ‘dualiteit’ van het Tweestromenland. Dat ze elkaar spiegelbeeld zijn, is een formele opstelling die de beelden een mooie plechtigheid meegeven die passend is voor het gevoel van de entree. De hoofden zouden oorspronkelijk uit baksteen bestaan, maar de hoeveelheid aan verschillende baksteenvormen, maakte dat onuitvoerbaar. Het materiaal is uiteindelijk beton geworden met een baksteenstructuur. De voegen zijn echt ingevoegd, waardoor toch het effect van het metselwerk naar voren komt. Het ‘Bouwsel’ dat opvalt wanneer u de Diemewei inrijdt, is geplaatst in 2001. Het is gemaakt door Ruud van de Wint en bestaat uit staal en kleurcoating. Het is bedoeld als een architectonisch sculptuur dat tegelijkertijd een beeld is met een gebruiksfunctie. Tussen het bovenste deel en de onderkant bevindt zich een gedeelte van geperforeerd staalplaat. Wanneer u eromheen loopt, ontstaat er een optische beweging van bijzondere patronen. De bovenste vorm is een soort ‘hoed’ van drie meter hoog en heeft een verscholen dakconstructie die afgesloten is met acht segmenten glas, afwisselend in de kleuren blauw en oranje. Het uitgangspunt voor deze vorm is de kromming of een deel van de ellips. Wanneer u boodschappen gaat doen bij de Tunnelweg, kunt u er niet omheen: het grote buitenkunstwerk met de naam ‘Prieel’. Het Prieel is geen prieel in de traditionele zin van het woord. Het is hier een vrolijk herkennings-, rust- en verzamelpunt. Het kunstwerk staat er sinds 1992 en is gemaakt door Hans Vos. De beelden zijn volgens de kunstenaar momentopnamen uit een stroom van ideeën. Vanaf de Nieuweweg naar het dorp staat een vreemde, blauwe vogel. Althans, zo lijkt het. Het is het buitenkunstwerk ‘Waar het oog al is, wil de Voet naar toe’. Het staat sinds 2006 en is gemaakt door Albert Dedden en Paul Keizer. Het kunstwerk van keramiek is gemaakt als markering voor de oude verbindingsweg van Wijchen naar Nijmegen. Het is een verwijzing naar vroegere tijden toen kooplieden vaak te voet gingen tussen stad en dorp. De plaats ligt aan de rand van de oude bebouwing en markeert de toegang naar Wijchen. Het volgende kunstwerk is verhuisd van het oude gemeentehuis naar het nieuwe gemeentehuis. De ‘Totem’ is van keramiek en een geschenk van de politie bij de loskoppeling van de gemeente in 1993. De tekens op de Totem staan symbool voor de politie en gemeente Wijchen. De weg die de kunstenaar bewandelt om haar verhaal te vertellen, is goed zichtbaar. Ze begint onderaan en baant zich zo een weg naar boven. De afbeeldingen en kleuren van de Totem getuigen van bloei, beweging en leven. De kans is groot dat u de volgende keer tijdens uw fietsrondje door Wijchen de verhalen van deze vijf kunstwerken kent.