Achter de meezingers van het gevelconcert schuilt een nauwkeurige puzzel
Vlak na de laatste noot, begint het werk voor volgend jaar
Maandenlang buigen Emile Stoffels (dirigent), Rudy Jansen (Neutekrakers) en Onno Arntz (All Weather Band) van het gevelconcert zich over een vraag die voor bezoekers nauwelijks zichtbaar is: welke liedjes worden gespeeld en hoe klinken die straks uit tientallen blazers? Achter een avond vol herkenbare meezingers gaat een proces schuil van selecteren, arrangeren en schaven. "De muziek wordt noot voor noot uitgeschreven."
Twee weken na het gevelconcert begint de voorbereiding op de volgende editie al. Terwijl het publiek de laatste melodieën nog in het hoofd heeft, evalueren de deelnemende orkesten het repertoire. Welke nummers blijven, welke verdwijnen en welke nieuwe liedjes krijgen een plaats in het programma? "Ieder orkest geeft een nummer een cijfer”, zegt Onno Arntz. "Komt er gemiddeld een 6 of 7 uit, dan blijft het. Ligt het lager, dan valt het af.”
Het jaarlijkse gevelconcert, dat plaatsvindt bij het horecastraatje in Wijchen, oogt voor bezoekers als een vanzelfsprekend geheel van bekende melodieën en enthousiaste blazers. Achter die ogenschijnlijke vanzelfsprekendheid gaat echter maanden voorbereiding schuil. Een belangrijk deel daarvan bestaat uit het arrangeren van de muziek.
De selectie van nieuwe nummers is volgens Stoffels nog het eenvoudigste onderdeel van het proces. De uitwerking vraagt meer tijd. "Sommige arrangementen bestaan al en kun je gebruiken, maar van nieuwe nummers die we graag willen spelen, moet je ze zelf maken.”
Daarbij spelen meerdere afwegingen. De partijen moeten bijvoorbeeld uitdagend genoeg zijn om interessant te blijven, zonder voor minder ervaren muzikanten onhaalbaar te worden. "Je wilt iedereen een leuke partij geven,” zegt Stoffels. "Niet te moeilijk, maar ook niet te makkelijk. Bovendien heeft iedereen noten leren lezen op een andere manier. Daar moet je rekening mee houden.”
Ook Rudy Jansen werkt mee aan de arrangementen. "Het leuke eraan is dat je kunt spelen met de verschillende blazers en ze op elkaar kunt laten reageren. Maar het belangrijkste: uiteindelijk moet iedereen mee kunnen doen.” Binnen het gezelschap bestaat daar een eigen term voor: de 'biertoon'. "Dat is de toon die je altijd moet kunnen spelen,” zegt Jansen met een glimlach.
Voor de komende editie is gekozen voor een overkoepelend thema. De orkesten maken een muzikale reis langs de Nederlandse provincies. Uiteindelijk eindigt die tocht in Gelderland, Maas en Waal en als hoogtepunt in het eigen Wijchen, met een speciaal gastoptreden van Leon Klaus, die het Wijchens Lied zal vertolken. "Bij nummers uit de provincie kun je denken aan 'Brabant' van Guus Meeuwis en 'Limburg' van Rowwen Hèze,” zegt Arntz. "Alleen Flevoland hebben we overgeslagen. Daar konden we geen lokale uitspringers vinden.”
Hoewel de voorbereidingen maanden in beslag nemen, verdwijnt de spanning op de avond van het concert naar de achtergrond. Het werk is dan gedaan en de muziek komt los van het papier. Jansen verwoord het treffend: "Dan wil je gewoon lekker toeteren.”