Gemeente wil groen in kasteeltuin redden zonder evenementen te verliezen
Wijchen gaat voor gulden
middenweg in de kasteeltuin
De gemeente Wijchen kiest voor een gulden middenweg als het gaat om de toekomst van de kasteeltuin. De natuur en de bomen achter het kasteel worden hersteld, terwijl evenementen mogelijk blijven. In een nota aan de gemeenteraad staat hoe de gemeente dat wil aanpakken.
Door Lars Regeer
De kasteeltuin vervult al jaren verschillende functies. Het terrein is een geliefde wandelplek, decor voor trouwfoto's en locatie voor evenementen. Momenteel doet het bovendien dienst als tijdelijke parkeerplaats. Juist die combinatie van functies maakt de tuin waardevol, maar zorgt ook voor spanning.
Die spanning kwam aan het licht toen bleek dat de kasteeltuin onder druk staat door intensief gebruik. De grasmat verandert regelmatig in een modderpoel en meerdere monumentale bomen verkeren in een slechte conditie. Een belangrijke oorzaak is de verdichte bodem. Hierdoor kan regenwater minder goed in de bodem doordringen, herstelt de grasmat zich onvoldoende en ontvangen boomwortels te weinig zuurstof en water. Zonder maatregelen bestaat het risico dat bomen om veiligheidsredenen moeten worden verwijderd, zo blijkt uit onderzoek.
Welke kant het op zou gaan met de kasteeltuin werd in verkiezingstijd min of meer duidelijk. De vorige gemeenteraad sprak zich in een motie toen uit voor een aanpak waarbij zowel de cultuurhistorische als de natuurlijke waarden van het gebied behouden moeten blijven. Dat heeft het college meegenomen in het uitvoeringsplan.
Een belangrijk onderdeel daarvan is het herstel van de groeiplaatsen rondom de bomen. Na herstel worden deze zones beschermd met hekwerken en wordt structureel onderhoud uitgevoerd. Voor evenementen betekent dit dat organisatoren hun inrichting moeten aanpassen. Alleen de Kasteelfeesten krijgen een uitzonderingspositie. Door gebruik te maken van demonteerbare hekwerken kunnen zij hun huidige opstelling grotendeels behouden. Volgens het college weegt daarbij mee dat de organisatie al meerjarige investeringen heeft gedaan.
Daarnaast wil de gemeente het bestaande grasveld vervangen door een variant die beter bestand is tegen evenementen. Die werkzaamheden staan gepland voor na 2028, wanneer de tijdelijke parkeerplaats verdwijnt. En om herstel van het gras mogelijk te maken, ligt de suggestie op tafel om het terrein jaarlijks van december tot en met april vrij van evenementen te maken.
Verder stelt het college voor een kasteeltuinconciërge aan te stellen. Deze wordt verantwoordelijk voor het dagelijkse beheer van het terrein, het onderhoud van de tuin en het toezicht tijdens evenementen.
Aan de plannen hangt een prijskaartje. Voor het herstel van de bodem en de aanleg van het nieuwe grasveld is een eenmalige investering van 146.000 euro voorzien. Vanaf 2027 komen daar structurele kosten van 58.000 euro per jaar bij voor onderhoud, herstelwerkzaamheden en de conciërge. Vanaf 2028 stijgen de jaarlijkse kosten met nog eens 19.600 euro voor het onderhoud van het nieuwe grasveld.
In de onderliggende nota schrijft het college dat de relatief hoge kosten samenhangen met de wens om evenementen mogelijk te blijven maken. Een goedkopere bescherming van de bomen zou volgens de gemeente alleen mogelijk zijn als organisatoren hun terreinindeling ingrijpender aanpassen.
De gemeenteraad moet nog instemmen met het voorstel. Op 11 juni wordt het onderwerp besproken in de commissievergadering. Vervolgens zal bij de behandeling van de perspectiefnota worden gevraagd het benodigde budget beschikbaar te stellen.
Als de raad akkoord gaat, kunnen de herstel- en beschermingsmaatregelen worden uitgevoerd. De vervanging van het grasveld volgt naar verwachting in 2028. Hoe evenementen in de toekomst precies gebruik kunnen blijven maken van de kasteeltuin, wordt in 2027 duidelijk bij de behandeling van het nieuwe evenementenbeleid.
Of daarmee de discussie definitief is beslecht, valt nog te bezien. Tijdens een vergadering in maart vonden sommige partijen dat de uitvoering te lang op zich laat wachten. Bovendien wijst de gemeente er in de nota op dat er geen garantie kan worden gegeven op het herstel van de bomen. "Factoren zoals leeftijd, ziekte, klimaatstress, wortelschade en andere voorziene ontwikkelingen blijven een risico voor het vroegtijdig afsterven van een of meerdere monumentale bomen."
Wordt vervolgd.