Zo gaat de molen
Afgelopen weekend was het molendag. Helaas kon ik de Wijchense molen niet bezoeken. Jammer, want molens interesseren me. Het is toch mooi om te beseffen dat de mens al duizenden jaren geleden op dezelfde manier gebruik maakte van wind, iets wat door de natuur gratis wordt verstrekt. Om dezelfde reden vind ik zeilboten fascinerend. Maar ja, ik heb geen zeilboot. En ook geen molen trouwens. Maar interessant zijn ze wel, vind ik.
Een vriend van me volgt de opleiding tot molenaar en kent alle molens van Nederland uit zijn hoofd. Als ik hem via Whatsapp een foto van een molen stuur, vertelt hij me binnen twee minuten waar die molen staat. Maar één keer duurde het langer: toen stuurde ik hem een fotootje van de molen uit Beugen. Hij dacht eerst even dat het de molen van Wijchen was. Die in Beugen staat – net als de molen in Wijchen – op een zandheuvel die in de ijstijden ontstaan is. En daar hebben de mensen in de achttiende eeuw nog een schepje bovenop gedaan. Emmertje voor emmertje omhoog getild tot de bult de huidige hoogte bereikte… Wat we nu gewoon vinden, is niet altijd zo gewoon!
De Wijchense molen is bijna tachtig jaar ouder dan die in Beugen: de onze is in gebruik genomen in 1799. In mijn jeugd was die sterk verwaarloosd, het werd speelterrein voor de (baldadige) jeugd. In de jaren negentig is de molen piekfijn opgeknapt en nu is die de moeite van het bezichtigen meer dan waard. Omdat ik het molenfeestje afgelopen weekend gemist heb, ben ik maar het boekje “Het Huis en de Molen” gaan herlezen.
Dat boekje is geschreven door Piet de Kleijn. Dat was niet de Piet die zich in de jaren zeventig zou ontfermen over de Wijchense drukkerij De Kleijn die onlangs in Nijmeegse handen is overgegaan. Het was zijn verre-familie-neef Piet die in het ‘Molenhuis’ geboren was en de molen kende als zijn broekzak. Prachtig hoe door dat boekje oude jeugdherinneringen weer naar boven worden gehaald: van het sleetje rijden in de ouderwetse sneeuwrijke winters tot aan de jaarlijkse processie, die altijd in augustus plaatsvond om de Maria-tenhemelopneming te vieren. De Wijchense molen is een kunststukje op zich. Maar de Molenberg, met alle rituelen en gebruiken die daar van oudsher bij hoorden, is waarlijk een cultureel fenomeen!
Meester Prikkebeen