Nieuwe aanpak moet statushouders sneller aan werk helpen en laten integreren
Wijchen start experiment met werken tijdens inburgering
De gemeente Wijchen en het WerkBedrijf Rijk van Nijmegen zijn een pilot gestart om statushouders sneller aan het werk te helpen. Het proefproject, dat woensdag 25 februari officieel begon bij Thermen Berendonck, draait om een andere aanpak: niet eerst het volledige inburgeringstraject afronden en daarna solliciteren, maar taal en werk vanaf het begin combineren.
Door Lars Regeer
Statushouders worden tijdens de pilot zo snel mogelijk gekoppeld aan werk, een stage of scholing, terwijl zij hun taal- en inburgeringstraject volgen. De gedachte is dat meedoen op de werkvloer helpt bij het leren van de taal, het opbouwen van een netwerk en het kennismaken met Nederlandse werkgewoonten.
Wethouder Anouk van Dam spreekt van “een dubbele meerwaarde”. Volgens haar versterkt de aanpak zelfredzaamheid en eigenwaarde van nieuwkomers, terwijl het ondernemers helpt bij de huidige krapte op de arbeidsmarkt.
De proef richt zich op ongeveer 130 nieuwe inwoners van Wijchen met een verblijfsstatus. Na een intake wordt gekeken welke route het beste past. Maatwerk staat daarbij centraal, aldus Bob van der Wielen van het WerkBedrijf Rijk van Nijmegen, het arbeidsbemiddelingsbedrijf dat inburgeraars gaat begeleiden. "Bij de intake kijken we naar vaardigheden en opleidingsniveau en proberen dat te matchen met de markt. Een monteur die de taal nog niet volledig spreekt, kan bijvoorbeeld wel al in een garage aan de slag.”
Binnen twee maanden werk
Het doel is om deelnemers binnen twee maanden na aanmelding richting werk, stage of andere arbeidsparticipatie te begeleiden. Dat is ambitieus, erkent Van der Wielen. “Het taalniveau is in het begin een uitdaging, net als het vinden van werkgevers die extra begeleiding kunnen bieden. Als het niet lukt, kijken we naar een andere route. Wij geven niet op."
Het werk sluit lang niet altijd direct aan bij diploma’s of eerdere werkervaring uit het land van herkomst. Toch ervaren de meeste deelnemers het als positief, zegt Van der Wielen. "Over het algemeen zijn mensen blij dat ze aan de slag kunnen, ook als het nog niet hun droombaan is. Het gaat in het begin ook om wennen aan een nieuwe omgeving en aan gebruiken."
Werkgevers zien kansen
In Wijchen doen onder meer Holland Food Service, Strijkservice Wijchen en Thermen Berendonck mee aan het proeftraject. Alle drie werken zij al langer met statushouders.
Bij Holland Food Service zijn ze zeer tevreden over het werken met deze doelgroep. "We zien dat mensen gemotiveerd zijn en doorgroeien naar hogere functies. Natuurlijk lukt het niet altijd, maar dat geldt net zo goed voor andere medewerkers", vertelt Madeleine Robinson (HR-medewerker).
Christiaan Puite, eigenaar van Strijkservice Wijchen ziet het aannemen van statushouders als kans om zijn bedrijf te laten groeien. “Mijn ervaring is dat deze mensen graag willen werken en niet in de schoolbanken willen zitten. Bovendien leer je er als ondernemer zelf veel van. Na verloop van tijd hoor je de persoonlijke verhalen; daar viel mijn mond meerdere keren van open.”
Ook bij Thermen Berendonck zijn de ervaringen overwegend positief. In het begin kan er sprake zijn van een taal- of cultuurbarrière, maar volgens operationeel manager Max Gorter wordt de samenwerking makkelijker als mensen zijn ingewerkt. “Wij merken dat deze groep medewerkers heel dankbaar en loyaal is. Het kost extra tijd en begeleiding, maar daar krijg je veel voor terug."
Schakelen op de werkvloer
De nieuwe werkwijze vraagt niet alleen iets van statushouders. Ook bestaande medewerkers moeten soms even schakelen, vertelt Robinson. “Je moet begrip voor elkaar hebben. Soms is dat best lastig, want niet iedereen wil zich aanpassen. Meestal verandert het beeld wel als ze iemand leren kennen, want dan wordt het een persoon en niet een groep zonder identiteit.”
Christiaan Puite deelt die ervaring. “Wij hebben een mix van allerlei nationaliteiten. Dat vergt soms extra uitleg om over en weer begrip te krijgen. Maar als er eenmaal wederzijds begrip is, ontstaan er geen problemen. Mijn werknemers komen inmiddels ook privé bij elkaar over de vloer."
Oproep
Ondernemers die interesse hebben in deelname kunnen contact opnemen met het WerkBedrijf. Van der Wielen: “We hebben een behoorlijk aantal mensen en dus ook meer werkgevers nodig. Daarbij gaat het niet alleen om ongeschoold werk. De groep statushouders is divers, en dat geldt ook voor hun talenten en opleidingsniveaus.”
De pilot loopt tot 1 oktober 2027. Vóór de zomer van 2026 wordt de samenwerking door gemeente Wijchen en WerkBedrijf geëvalueerd. Dan wordt bepaald of ze de pilot nog een jaar willen voortzetten.
Hoe snel vinden
statushouders een baan?
Sinds 2017 onderzoekt het CBS elk jaar hoe het asielzoekers vergaat die vanaf 2014 naar Nederland kwamen. Uit de meest recente cijfers (april 2025) blijkt dat van de groep statushouders die in 2022 een verblijfsvergunning kreeg 7,3% na drie maanden werk had. Na een jaar lag dat percentage op 12,2%. Specifieke cijfers van de groep statushouders die in de gemeente Wijchen wonen zijn opgevraagd bij de gemeente maar konden niet overlegd worden, 'omdat het te complex is om deze cijfers te raadplegen', aldus een woordvoerder van de gemeente.