Regelneverij
Op mijn werkkamer staan al sinds jaar en dag drie verschillende boeken met dezelfde titel naast elkaar in de boekenkast: Organizational Communication. Ik moest ze maar eens wegdoen, ik heb ze al jaren niet meer ingekeken. En je hebt de vakliteratuur ook helemaal niet nodig om te weten dat sturen in organisaties soms lastig is: dat is ook te lezen in een openhartig interview dat onze burgemeester gaf aan een regionale krant. Daaruit heb ik geleerd dat er grote verschillen bestaan in de manier waarop ambtenaren worden aangestuurd: In Wijchen laat men de ambtenaren vrijer en stelt men doelen op langere termijn. In Druten is meer aansturing.
Hoe groter een organisatie is, hoe meer mogelijkheden er zijn om te doen waar je goed in bent. Of – dat is de keerzijde – om je te verbergen, als je dat zou willen. Ik moest meteen terugdenken aan de jaren tachtig, toen Wijchen een nieuwe burgemeester kreeg. De goede man maakte een rondje om de ambtenaren te leren kennen. Maar één werknemer kreeg hij maar niet te zien – terwijl die wel door veel collega’s werd genoemd. Toen de burgemeester op een gegeven moment vroeg op welke afdeling die ambtenaar werkte, bleek dat eigenlijk niemand daar het antwoord op wist…
Beroepshalve kom ik in nogal wat non-profit organisaties en dan roep ik vaak “Hier mag wel een scheutje zakelijkheid bij”. Daar schrikken ze van – en ze schrikken nog meer als ik met adviezen kom over zelfverantwoordelijkheid en over hoe elkaar op een professionele manier aan afspraken te houden… In dat opzicht kunnen gemeenten veel leren van het bedrijfsleven.
Onlangs werd binnen ASML, neerlands trots, geconstateerd: ‘Iedereen is hier intern druk met rapporteren aan elkaar’, reden om enkele duizenden (!) leidinggevenden te ontslaan of te herplaatsen. Al die rapportages zijn niet nodig. Sterker nog, een teveel aan interne regels, afspraken en rapporten kan juist remmend werken. Als in het gemeentelijk apparaat van Druten te veel wordt geregeld en gerapporteerd, is het belangrijk daar wat aan te doen: voor succesvol samenwerken moeten eerst hinderlijke cultuurverschillen worden weggepoetst. En in het kader van de seven year itch: het is alweer bijna zeven jaar geleden dat werd onderzocht hoe beide gemeenten zouden kunnen fuseren. Er is werk aan de winkel.
Meester Prikkebeen