Water

26 januari 2026, 08:03

“De Thesaurier van het Gouvernement der provincie Gelderland, verklaart bij dezen ontvangen te hebben van den Heere Burgemeester van Bergharen de somma van twaalv gulden zijnde het bedrag eener gedaane inzameling ten behoeve van de slagtoffers van den watervloed van 1827.” Een document met deze tekst werd onlangs afgedrukt in het dorpsblad 'Op de Hoogte' uit Bergharen, Hernen en Leur. Er werd geld opgehaald omdat op 2 maart 1827 nabij Ochten de dijk langs de Waal was doorgebroken. Grote schotsen ijs op de Waal waren samengeklonterd tot een enorme ijsdam die de normale doorvoer van het rivierwater belette.

Drie dagen later, ze waren net bezig de dijk te herstellen, kwam er een nieuwe vloedgolf die de gehele Betuwe onder water zette, tot aan Andelst en Herveld toe. Begin april van dat jaar liet het provinciaal bestuur weten: “De slagtoffers werden te menigvuldig, de geledene schade te groot en de behoefte te uitgestrekt” om de kosten te dekken. Daarom werd een landelijke inzamelingsactie georganiseerd.

Een eeuw later, op oudjaarsavond 1925, stond er een zuidwesterstorm en sloeg het rivierwater een gat in de Maasdijk bij Nederasselt. Het water stroomde de polder in en de dorpen Nederasselt, Overasselt, Balgoij, Keent, Niftrik, Hernen, Leur en Bergharen stonden die avond in een mum van tijd blank. Jarenlang was er – opnieuw – te weinig gedaan om de rivierdijken op peil te houden.

Op nieuwjaarsdag 1926 stond in Hernen het water al meer dan een meter hoog. Daar woonde destijds familie Jansen – later bekend van café De Teersdijk. Grootmoeder Pieta stond op bevallen en het gezin probeerde naar het hoger gelegen Wijchen te komen. In de middag van 1 januari werd de zwangere vrouw in een roeiboot geholpen en men koerste richting Wijchen. Nabij Leur ging het mis: ze gingen op het enige licht af dat ze nog konden zien en ze strandden bij het huis van de baron. Daar werd kind nummer vijf, Harrie Jansen, geboren. Zelf zei hij altijd: ‘Ik ben de enige Jansen die op stand is geboren.’ Dit jaar staat de watersnood van 1926 in het Land van Maas en Waal in de belangstelling. De website www.watersnood26.nl geeft een overzicht van de activiteiten die ons bewust kunnen maken van de schoonheid maar ook de dreiging van het ons omringende water.

Meester Prikkebeen