Uitvinder spreekt van win-win situatie voor boer en milieu
Wijchenaar ziet oplossing voor stikstofcrisis in de stal
Antoon van Mullekom is niet van het principe ‘wat de boer niet kent, dat eet hij niet’. De innovator uit Wijchen zoekt al jaren naar manieren om boerenbedrijven duurzamer en toekomstbestendig te maken. Met zijn nieuwste initiatief richt hij zich op een van de meest hardnekkige dossiers van dit moment: de stikstof- en mestproblematiek. Door urine en vaste mest van elkaar te scheiden en de mest te mengen met kleimineralen, ontwikkelt hij een product dat minder belastend is voor natuur en milieu én voordelen biedt voor de boer.
Aanleiding voor de innovatie zijn twee samenhangende crises. Allereerst de stikstofcrisis, waarbij de uitstoot uit de landbouw, verkeer en industrie moet worden teruggedrongen om natuurgebieden te beschermen en Nederland van het stikstofslot te halen. Daarnaast speelt de mestcrisis. Jarenlang had Nederland een uitzonderingspositie binnen Europa, waardoor boeren meer mest mochten uitrijden dan volgens de Europese norm was toegestaan. Maar die zogeheten 'derogatie' is inmiddels verdwenen, omdat de waterkwaliteit verslechtert. Sinds dit jaar moeten boeren voldoen aan strengere EU-regels.
Die regels voelen op het erf vooral als een stapeling van beperkingen. Minder dierlijke mest op eigen land, meer kosten voor kunstmest en tegelijk de verplichting om overtollige mest af te voeren. "Zo loop je vast," aldus Van Mullekom. “Dan moet je anders gaan denken.” Zijn oplossing: overstappen van vervuilde drijfmest en kunstmest naar schone, vloeibare mestcompost.
Zijn aanpak richt zich op het voorkomen van stikstofuitstoot bij de bron. Door urine en vaste mest direct van elkaar te scheiden, ontstaan minder schadelijke reacties. Dat kan volgens hem met een aangepaste stalvloer, waarbij urine wegloopt en vaste mest wordt verwijderd. Die vaste mest mengt hij met kleimineralen, wat resulteert in een vloeibare mestcompost. “Urine heeft een stikstof van 90 procent. Mest 10 procent. Als urine gelijk in een dichte goot loopt dan heb je daar geen stikstofuitstoot meer van", legt Van Mullekom uit. "De tweede winst is dat als je urine en mest apart houdt je ook een stikstof reactie voorkomt. Met bovengenoemde maatregelen boek je zo'n 70 tot 80 procent stikstofreductie in de stal zelf. Tot slot maak je zelf een meststof (die stikstof bindt met behulp van kleimineralen) waarmee kunstmest, die ook zorgt voor CO2-uitstoot, overbodig wordt."
Volgens de Wijchense innovator levert het systeem niet alleen milieuwinst op, maar ook voordelen in de bedrijfsvoering. Met vloeibare mestcompost kan volgens hem tot twee keer zoveel mest op eigen land worden uitgereden, zonder extra belasting van het milieu.
De innovatie trok al de aandacht van regionale media. Bij Omroep Gelderland zei veehouderijdeskundige Frits van der Schans dat het scheiden van urine en mest op zich geen nieuw idee is, maar hij benadrukte wel dat Van Mullekom het systeem eenvoudiger en betaalbaarder maakt. En juist dat is volgens Van der Schans essentieel, want innovaties werken alleen als boeren ze ook kunnen betalen.
Van Mullekom kijkt intussen vooruit. Hij werkt aan een tweede ontwikkeling: een zogenoemde drijfmestbenutter, waarmee overtollige mest efficiënter en milieuvriendelijker op akkers kan worden toegepast. Voor dat project zijn nog praktijktesten nodig. De veehouder is daarom op zoek naar een geschikte experimenteer locatie. Geïnteresseerden kunnen contact opnemen via a.mullekom1@chello.nl.