Groot en klein verleden
We zaten in de Nijmeegse schouwburg bij de toneelbewerking van het boek Het Achtste Leven. Misschien kent u het boek wel, een meeslepend verhaal over zes generaties van een familie uit Georgië. Er is een indrukwekkend toneelstuk van gemaakt waarin je wordt meegenomen op een emotionele reis door de twintigste eeuw achter het IJzeren gordijn. En er is live muziek: Kaukasische en Slavische folkloristische liederen, maar ook klassieke popmuziek zoals van Crosby, Stills Nash & Young. We mochten er afgelopen zaterdag de première meemaken. Ik werd tijdens het toneelstuk gebeld door een vriend en belde terug in de eerste pauze: vanwege de lengte kent het stuk twee pauzes. De zoon van mijn vriend deed afgelopen zaterdagavond mee aan die Wijchense quiz - voor de tweede keer heb ik spijt dat ik niet aan die quiz heb meegedaan! - en ze wilden weten hoe het tot kort na de Tweede Wereldoorlog zat met De Meer. Op de plek waar nu verzorgingstehuis Meerstaete is, waar vroeger de Meester Van Thiel sporthal stond en waar nog langer geleden ‘De Renbaan' was: daar kregen lagere schoolleerlingen gymles - waaronder mensen die nu in Meerstaete zitten. Het was klein bier vergeleken met de Georgische geschiedenis uit het toneelstuk, maar vanwege de historische sensatie zijn we er zondagavond even langs gelopen. Eind 19e eeuw was er nog geen brug over De Meer en er lag nog geen dam. Wijchen-Zuid was er nog niet, daar waren weilanden waar in de jaren dertig de Wijchense schilder Loki Ruijsch vaak zat om vanaf die plek zijn blik op Wijchen te schilderen. Je kon er oversteken met het veerbootje van familie van der Aa - daar moest tot ergernis van de inwoners van het buurtschap Woord voor betaald worden. Later, in 1914, werd het pontje vervangen door een smalle dam. Het voetpad, nog geen meter breed, was afgesloten door een ijzeren poort die tegen betaling openging. Op die manier had Wijchen ook zijn "IJzeren Gordijn”. Vergeleken bij Grave, waar in vroeger eeuwen felle strijd is geleverd, was het in Wijchen altijd relatief rustig. Hier kunnen we geen spektakel verwachten waarin 17e eeuwse oorlogen met de Fransen wordt nagebootst, zoals afgelopen weekend in Grave. Maar misschien kunnen we het IJzeren Gordijn in Wijchen nog eens laten terugkeren in een amusant plaatselijk toneelstuk.
Meester Prikkebeen