Nieuwe verlichting in Wijchen stuit op gemengde reacties

Na een pilot in het begin van dit jaar, rolt de gemeente Wijchen binnenkort een nieuw verlichtingsplan uit in de wijken Woezik en Hof van Hagevoort. Het plan roept echter gemengde reacties op. Wethouder Twan van Bronkhorst reageert op de volgende stappen, de kritiek van de Leefbaarheidsgroep Woezik (LBG) en de uitdagingen die nog voorliggen.

Door Lars Regeer

Er worden enkele ervaringsstraten in de Woezik ingericht. Wat houdt dat in? “Tijdens de pilot eerder dit jaar hebben we de straatverlichting tijdelijk uitgezet om mensen te laten wennen aan het nieuwe beleid. In het nieuwe plan kijken we naar de hoogte en plaatsing van de lantaarnpalen. In oktober starten we met ervaringsstraten, zodat bewoners zelf kunnen ervaren hoe het uiteindelijke verlichtingsplan eruit zal zien. Kleine aanpassingen zijn mogelijk, maar deze ervaringsstraten geven de richting aan die we op willen.”

Waarom zijn er straten gekozen als ervaringsstraat die relatief goed verlicht worden, terwijl er juist minder verlichting komt in andere delen? “Er zijn juist meerdere straten aangewezen om een representatief beeld te geven. Er zijn drie straten geselecteerd door beheer, en op verzoek van de Leefbaarheidsgroep is er één straat toegevoegd. Oorspronkelijk zouden we twee straten als ervaringsstraten inrichten, maar nu zijn het er vier. Op die manier hebben we tegemoet willen komen aan de wensen van de leefbaarheidsgroep.”

De Leefbaarheidsgroep Woezik uit stevige kritiek en vindt dat ze weinig uitleg krijgen op hun ingediende opmerkingen. Hoe gaat de gemeente daarmee om? “Het is een uitdaging om een leefbaarheidsgroep op elk detailniveau te informeren. In deze groep zit iemand met specifieke kennis van verlichting, wat de discussie anders maakt dan bij andere leefbaarheidsgroepen. Het is alsof je twee koks hebt die allebei op een andere manier de tomatensoep willen bereiden. We kunnen echter niet eindeloos blijven discussiëren; we moeten verder met de opdracht die we van de gemeenteraad hebben gekregen.”

Maar participatie is toch belangrijk? Hoe krijg je de inwoners mee? “Participatie is zeker belangrijk, maar de gemeente heeft het stuur in handen. Het beleid is vastgesteld en het algemene belang staat voorop. We voeren gesprekken en luisteren naar goede suggesties van de leefbaarheidsgroep, maar zij willen in de basis alles wat wij voorstellen aangepast zien, wat niet realistisch is.”

Uiteindelijk gaat het om het grotere plaatje? “Ja, we staan open voor aanpassingen, maar het moet werkbaar blijven. Iedereen heeft een ander gevoel over licht. Wat de één prettig vindt, kan voor de ander juist hinderlijk zijn. We gaan voor het algemene belang, met een focus op duurzaamheid, flora en fauna, lichtvervuiling en veiligheid.”

Bepaalde masten worden in het groen gezet, terwijl er juist minder verlichting moet komen omdat dit goed is voor de flora en fauna. Dit lijkt tegenstrijdig. “Het klopt dat sommige masten worden verplaatst. Door ze in het groen te plaatsen stralen ze hun verlichting naar de straatkant uit en niet naar de groenstrook waarin ze nu geplaatst worden. Dat voorkomt verstoring van de nachtelijke flora en fauna en lichtvervuiling.”

Er is een dim- en detectiesysteem (TMS) aangeschaft van ruim één miljoen euro waarmee de verlichting op afstand bestuurd kan worden. Staat dat in verhouding met wat het oplevert? “Het grote voordeel van dit systeem is dat je lampen kunt dimmen en uitschakelen op afstand, maar ook feller kunt laten branden bij calamiteiten. Het systeem levert een flinke besparing op. Met volledige LED-verlichting in heel Wijchen verwachten we een energiebesparing van vijftig tot zestig procent. Het detectiesysteem draagt bij aan de besparingen met 25-40% per armatuur. Het systeem is inderdaad kostbaar, maar draagt bij aan verduurzaming. Als gemeente moeten we het goede voorbeeld geven.”

Op drukke plekken, zoals de markt, lijkt het TMS-systeem logisch. Is het echter ook nuttig in woonwijken? “Het TMS-systeem heeft op alle plekken toegevoegde waarde. ‘s Nachts kunnen we de lampen uitzetten en na de spits willen we gaan dimmen. Deze besparingen zijn aanzienlijk, vooral als je dit systeem over alle straatverlichting toepast. Ook kan het storingen eerder detecteren, waardoor we sneller kunnen ingrijpen. Een monteur hoeft niet eerst te controleren wat er aan de hand is, want het systeem herkent het probleem al.” 

Er zijn veel klachten van inwoners over een gevoel van onveiligheid. Hoe zwaar weegt dat voor de gemeente? “In het begin van de pilot was er een storing, waardoor een groot deel van de straatverlichting uitviel. Dat leidde tot veel klachten over onveiligheid. Die situatie is geassocieerd met de pilot, maar dat is niet hoe het gaat worden. We nemen de zorgen van inwoners serieus, maar het gevoel van onveiligheid moet ook in perspectief worden gezien.”

Wat als mensen hun eigen verlichting gaan ophangen omdat ze vinden dat er te weinig licht is? “Dat heb je niet in de hand. We proberen zoveel mogelijk mensen voor te lichten en mee te krijgen. Als mensen kiezen voor buitenverlichting met een sensor of zonnecel, heeft dat weinig impact op het energieverbruik.”

Hoe ziet het vervolg van het verlichtingsplan eruit? “We starten dit najaar in Woezik en Hof van Hagevoort. Daar willen we de nieuwe verlichting eerst helemaal goed aanpassen. Daarna volgen de andere wijken in Wijchen. Het plan moet in 2030 volledig zijn uitgerold.”

Informatiebijeenkomst
Op 19 september wordt de gemeenteraad bijgepraat over de nieuwe verlichtingsplannen. Bewoners kunnen aansluiten bij deze informatieavond. Aanmelden hiervoor kan tot en met 18 september 15.00 uur via de griffie: griffie@wijchen.nl