Deze Wijchenaar weetwerkelijk álles van Toverland

Voor de meeste bezoekers is Toverland een dagje uit. Voor Wijchenaar Henk Janssen is het vier jaar lang zijn dagelijkse werkplek geweest. De marketeer van het attractiepark kreeg naast zijn dagelijkse activiteiten de opdracht om het 25-jarige verhaal van Toverland op te tekenen. Vierhonderd uur aan interviews, schrijven en archiefonderzoek later ligt er een boek van 220 pagina’s, waarin niet alleen de groei van het park centraal staat, maar ook de periodes waarin het allesbehalve vanzelf ging. In Sevenum vertelt hij waarom juist die verhalen volgens hem het interessantst zijn.

Door Lars Regeer

Aan de achterkant van Toverland is weinig dat aan een magische wereld doet denken. Kantoor-units, een slagboom en een parkeerterrein domineren het beeld. Wie hier voor het eerst arriveert, vermoedt niet dat enkele tientallen meters verderop een wereld schuilgaat van draken en achtbanen.

Dat verandert zodra Janssen een zijpoort opent. Muziek klinkt uit verborgen speakers, kleurrijke gevels omringen het plein en kinderen rennen achter de mascottes van het park aan. Halverwege de wandeling waarschuwt hij achteloos: "Pas op voor die kikker. Die spuugt af en toe water."

De 28-jarige Wijchenaar kent na het schrijven van het boek werkelijk alle ins en outs van het park. Vrijwel meteen begint hij te vertellen. Niet over de spectaculaire attracties, maar over het begin van het park. Over een familie met een timmerbedrijf die in de jaren negentig een speeltuin bezocht. Toen een regenachtige dag daar voor lege speeltoestellen zorgden, ontstond het idee voor een overdekt attractiepark. Een kwart eeuw later is Toverland een van de grotere attractieparken van Nederland.

Dat hij in de pretparkwereld terecht zou komen, was nooit een uitgestippeld plan. Hij studeerde Media, Cultuur en Filmwetenschap en schreef zijn afstudeerscriptie over attracties en de verhalen die pretparken vertellen. Daarna liep hij stage bij Disney. Via een vervolgopleiding in toerisme en management kwam hij uiteindelijk bij Toverland terecht.

Daar is hij verantwoordelijk voor marketing en arbeidsmarktcommunicatie. Sollicitatiegesprekken in een spookhuis of campagnes tussen de achtbanen: het hoort er allemaal bij. "Het is een bijzondere werkplek. Op een verjaardag heb ik altijd wel iets te vertellen."

Toen de vraag kwam wie het jubileumboek zou schrijven, zei hij met een knipoog "dat doe ik wel". Hij zou toch een paar maanden door Australië reizen. Die opmerking bleef hangen. Uiteindelijk schreef hij een groot deel van het boek daadwerkelijk vanuit Down Under. Interviews voerde hij online, vaak op ongebruikelijke tijdstippen vanwege het tijdsverschil. "Dat was soms best bijzonder. Maar ik wilde het heel graag doen. Niet omdat het moest voor mijn werk, maar omdat ik het zelf ontzettend interessant vond."

In The Flaming Feather, een herberg in middeleeuwse stijl, vertelt Janssen hoe hij besloot dat het boek geen jubileumuitgave vol mooie foto’s moest worden. "Ik heb eerst andere boeken over pretparken bekeken. Al snel dacht ik: dit moet een echte geschiedschrijving worden. Het verhaal is bijzonder genoeg."

Daarbij wilde hij niet alleen de successen beschrijven. Ook de eerste week waarin nauwelijks bezoekers kwamen, de periode waarin medewerkers dobbelden om te bepalen wie er die dag moest werken en een ongeval in 2005 kregen een plaats in het boek. "Juist dat maakt het verhaal interessant. Als je alleen de hoogtepunten opschrijft, begrijp je uiteindelijk niet hoe zo’n bedrijf is geworden wat het nu is."

Wie met Janssen door het park loopt, merkt dat hij niet alleen de attracties kent, maar ook de verhalen erachter. Bij vrijwel ieder gebouw staat hij even stil. Niet om technische details uit te leggen, maar om te vertellen waarom iets juist op die plek staat of welke gedachte achter een themagebied schuilgaat.

Toch noemt hij zichzelf geen pretparkfanaat. "Ik vind vooral de gastvrijheid mooi. Uiteindelijk draait het erom dat mensen even aan het dagelijkse leven ontsnappen en een fijne dag hebben. Dat spreekt mij misschien nog wel meer aan dan de attracties zelf."

Het schrijven van het boek veranderde ook zijn blik op het bedrijf. "Ik ben het ondernemerschap veel meer gaan waarderen. Aan de achterkant is het allemaal helemaal niet zo gelikt. Dat vind ik juist mooi. Je ziet hoeveel vakmanschap en doorzettingsvermogen erin zit. Tijdens het schrijven kreeg ik soms het gevoel alsof ik er zelf bij was toen al die keuzes werden gemaakt."

Gaat hij zelf ooit een pretpark leiden? Hij lacht. "Nee. Daar ben ik denk ik toch iets te risico-avers voor."
Met het verschijnen van het boek sluit Janssen niet alleen het jubileumjaar van Toverland af, maar ook zijn eigen periode bij het park. Na vier jaar vertrekt hij naar Van Hoorne Studios, het entertainmentbedrijf achter onder meer Woezel & Pip. "Dit boek voelt als een mooie afronding van mijn tijd hier. Ik heb bij Toverland heel veel verschillende dingen mogen doen. Nu wil ik me verder ontwikkelen en een volgende stap zetten in onze sector."

Voor bezoekers blijft zijn werk voorlopig tastbaar aanwezig. Tussen de souvenirs ligt nu ook het verhaal van het park zelf. Geschreven door een Wijchenaar, die voor de grap zei dat hij het boek wel zou schrijven.