Wim Kattenberg geëerd met pad naar de Motte van Leur

Het wandelpad naar de Motte van Leur draagt voortaan de naam van historicus Wim Kattenberg (1933-2024). Met de vernoeming eert de gemeente Wijchen een man die decennialang een belangrijke rol speelde in het onderzoek naar en de promotie van de lokale geschiedenis.

Door Lars Regeer

Kattenberg werd geboren in Utrecht en studeerde geschiedenis in Utrecht en Groningen. Na zijn studie werkte hij als docent aan een lerarenopleiding. In 1973 verhuisde hij naar Wijchen, waar hij zich steeds intensiever ging bezighouden met de geschiedenis van de gemeente en haar omgeving.

In de jaren die volgden groeide hij uit tot een van de bekendste kenners van het Wijchense verleden. Hij leverde bijdragen aan tentoonstellingen in Kasteel Wijchen, was voorzitter van de Stichting Vrienden van Museum Kasteel Wijchen en maakte deel uit van verschillende erfgoed- en adviesorganen. Ook stond hij aan de basis van publicaties zoals de “Canon van Wijchen”, het gemeentelijke monumentenboek en werkte hij mee aan het boek “Ons Kasteel”. Daarnaast speelde hij een rol bij het aantonen van het bestaan van de afwateringsgeul de Kleine Elst.

Tot op hoge leeftijd bleef Kattenberg actief. Een van de projecten waar hij zich in de laatste fase van zijn leven voor inzette, was het toegankelijk maken van de Motte van Leur, de historische heuvel achter het kerkje van Leur. Op zijn initiatief kwam er onder meer een informatiebord en later een trap, waardoor bezoekers de heuvel beter kunnen bereiken. De uiteindelijke inrichting van het gebied maakte hij niet meer mee; Kattenberg overleed in 2024.

Het idee om het pad naar de motte naar Wim Kattenberg te vernoemen kwam van iemand die betrokken was bij het project rond de motte. De gemeente stemde daarmee in. Volgens het gemeentebestuur is de vernoeming een passende manier om Kattenberg te eren voor zijn inzet voor de Wijchense geschiedenis en het behoud van het lokale erfgoed.

Daarmee wijkt Wijchen enigszins af van het gebruikelijke beleid rond straatnaamgeving. Normaal gesproken worden openbare ruimten niet vernoemd naar personen die minder dan tien jaar geleden zijn overleden. In dit geval kiest de gemeente voor een constructie waarbij de naam wel wordt gebruikt, maar pas in 2034 officieel wordt opgenomen in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen.

Het naambord van het drs. W.A. Kattenbergpad werd op 6 juni jl. onthuld. Het pad begint bij de boerderij aan de Leurseweg 5 en voert bezoekers naar de motte.

Vroege vorm van een kasteel
De Motte van Leur is een bijzonder historisch element in het landschap. Een motte is een van de oudste vormen van een kasteel en werd doorgaans gebouwd tussen ongeveer 950 en 1250. Het ging om een kunstmatig opgeworpen heuvel, vaak omgeven door een gracht en bekroond met een houten verdedigingstoren. Of de heuvel bij Leur daadwerkelijk als motte heeft gefunctioneerd, staat niet onomstotelijk vast. Onderzoekers sluiten ook niet uit dat het om een vluchtheuvel ging die bescherming bood tijdens overstromingen. Tegelijkertijd zijn er aanwijzingen die wijzen op een versterkte locatie. Ten zuiden van de heuvel ligt een volledig omgracht perceel dat al eeuwen bekendstaat als ‘het kasteel’. Mogelijk bevond zich daar ooit een voorburcht met boerderij.